Portal - Kamieniec Ząbkowicki
 
Strona główna / Publikacje Sobota - 18 sierpnia 2018 Bogusława, Bronisława, Ilony     
polski
Wyszukiwarka
Ocenianie - podstawy prawne, funkcja oceny, sposoby oceniania uczniów Zapewnienie uczniom bezpieczeństwa w czasie pobytu w szkole i w trakcie zajęć organizowanych przez szkołę poza terenem szkolnym
DIAGNOSTYKA EDUKACYJNA- Nauczyciel XXI wieku
Syndrom wypalenia zawodowego
Pomiar dydaktyczny i działania naprawcze dla prawidłowej realizacji obowiązujących w poszczególnych klasach podstaw programowych.
Metody poznawania uczniów i zespołów klasowych
Konspekt zajęć koła matematyczno - przyrodniczego
Zmartwychwstanie-przejście do innego życia
Rada Szkoleniowa
Zasady bezpiecznego korzystania z Internetu
Scenariusz Obchodów 31. Rocznicy Wyboru Karola Wojtyły na Papieża
Scenariusz Uroczystości Obchodów Rocznicy Pontyfikatu Papieża Jana Pawła II
Sprawdzian z zakresu sakramentu pokuty
Praca z uczniem słabym i zdolnym
Wychowawcza Rola Rodziny
 
Ocenianie - podstawy prawne, funkcja oceny, sposoby oceniania uczniów.
 

Jedną z wielu bardzo ważnych relacji zachodzących w szkole miedzy uczniem a nauczycielem jest relacja oceniania. Relacja ta zachodzi w każdej szkole, niezależnie od typu i rodzaju.

 
I. Podstawy prawne oceniania
 
Ocenianie uczniów w szkole regulują niżej wymienione przepisy prawa, które można znaleźć m. in.  na stronie internetowej MEN:
 
1. Ustawa o systemie oświaty:
- mówi o tym, że właściwy minister określi w drodze rozporządzenia zasady oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów.
 
2. Rozporządzenie MEN w sprawie nauki religii w szkołach publicznych:
- mówi o stopniu z religii - gdzie i w jaki sposób się go odnotowuje na świadectwie szkolnym.
 
3. Rozporządzenia w sprawie ramowych statutów szkół:
- mówią o tym, że w statucie danej szkoły musi się znajdować zapis szczegółowy dotyczący zasad oceniania w danej szkole i trybu odwoławczego od oceny.
 
4. Rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego w różnych typach szkół:
- wskazuje, jakie umiejętności i jaki zasób treści powinien podlegać ocenianiu u ucznia w poszczególnych dziedzinach edukacji na danym etapie i poziomie nauczania.
 
5. Rozporządzenie w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji:
- wskazuje miejsce i sposób odnotowywania ocen i stopni szkolnych wystawianych uczniom;
- określa zasady nanoszenia poprawek w tych dokumentach, także w kwestii wpisanych ocen.
 
6. Rozporządzenie w sprawie zasad oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów w szkołach publicznych:
- podaje skalę stopni szkolnych w zakresie nauczania i zachowania;
- wskazuje sposoby oceniania uczniów w kształceniu zintegrowanym i blokowym, w każdego typu szkole oraz uczniów z niepełnosprawnością intelektualną;
- określa możliwości kształtowania przez szkoły zasad wewnątrzszkolnego oceniania - ZWO;
- podaje czym jest i na czym polega ocenianie zewnętrzne i wewnętrzne;
- reguluje sposób przeprowadzania i oceniania sprawdzianów i egzaminów.
 
7. Rozporządzenie w sprawie wydawania oraz wzorów świadectw, dyplomów państwowych i innych druków szkolnych, sposobów dokonywania sprostowań i wydawania duplikatów:
- określa średnią ocen uprawniającą do otrzymania świadectwa z wyróżnieniem.
 
8. Rozporządzenie w sprawie standardów wymagań będących podstawą do przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów:
- wskazuje, jakie umiejętności uczniów podlegają ocenianiu.
 
II. Funkcje oceniania
 
Ocena i ocenianie spełniają takie funkcje, jak:
1. Informacyjna, informuje ucznia, nauczyciela i rodzica między innymi o tym:
- w jakim stopniu zostały przez ucznia opanowane dane umiejętności i wiadomości;
- czy nastąpił postęp czy regres w stosunku do stanu poprzedniego;
- czy i jakie występują u ucznia specjalne trudności w nauce lub specjalne uzdolnienia.
2. Motywacyjna, która:
- uwzględnia wysiłek włożony przez ucznia w uzyskanie możliwie najwyższej oceny;
- stymuluje do podejmowania wysiłku i osiągania coraz wyższych ocen;
- pomaga uczniowi w samodzielnym planowaniu swojego rozwoju.
 
Aby ocena spełniała tę funkcję, musi być opatrzona komentarzem nauczyciela do stopnia szkolnego wyrażonego cyfrą. Taką rolę spełniają także określenia użyte przez nauczyciela w ocenie opisowej na etapie kształcenia zintegrowanego/ wczesnoszkolnego.
 
Ocenianie i oceny dokonywane w szkole można różnie sklasyfikować zależnie od
przyjętego kryterium, i tak:
  • Ze względu na miejsce dokonywania oceny ocenianie dzielimy na:
- ocenianie zewnątrzszkolne;
- ocenianie wewnątrzszkolne.
Każde z nich polega na czym innym i spełnia inną rolę wobec ucznia.
  • Ze względu na czas dokonywania oceny ocenianie dzielimy na:
- ocenianie bieżące;
- ocenianie śródroczne/semestralne;
- ocenianie roczne.
Każdemu z nich przypisuje się inną rolę wobec ucznia i każde z nich na czym innym polega.
  •  Ze względu na to, co podlega ocenie ocenianie dzielimy na:
- ocenianie poziomu wiadomości ucznia (Co wie i ile?)
- ocenianie poziomu umiejętności ucznia (Jak stosuje wiadomości w praktyce?)
 
Ocenianie wewnątrzszkolne osiągnięć edukacyjnych ucznia polega na rozpoznawaniu przez nauczycieli:
- poziomu opanowania przez ucznia wiadomości i umiejętności w stosunku do wymagań edukacyjnych wynikających z podstawy programowej i programów nauczania;
- postępów w ich opanowaniu;
- formułowaniu oceny.
 
Ocenianie wewnątrzszkolne niezależnie od tego, czy jest ocenianiem bieżącym, semestralnym czy rocznym, powinno informować ucznia o:
- poziomie jego osiągnięć w danej dziedzinie w stosunku do wymagań programowych, postępach lub ich braku w tym zakresie;
- pomagać uczniowi w samodzielnym planowaniu jego rozwoju;
- motywować ucznia do dalszej pracy;
- dostarczać uczniowi, rodzicom i nauczycielom informacji między innymi o postępach czynionych przez ucznia w danej dziedzinie, trudnościach napotykanych przez ucznia, specjalnych uzdolnieniach ucznia;
- spowodować doskonalenie organizacji i metod pracy nauczycieli.
 
III.  Stosowane sposoby oceniania wiadomości i umiejętności uczniów - ZWO
 
Przepisy prawa pozwalają szkoła na tworzenie tzw. ZWO (Zasady Wewnątrzszkolne Oceniania), który:
- ma spełniać wobec uczniów głównie rolę motywującą;
- być integralną częścią statutu szkoły;
- nie może być sprzeczny z aktami prawnymi wyższego rzędu (tu: rozporządzeniem w sprawie oceniania).
 
Osobne znaczenie dla ucznia i nauczyciela ma skala oceniania przedmiotowego ustalana przez nauczyciela w odniesieniu do:
- realizowanego programu nauczania;
- podstawy programowej;
- danego zespołu klasowego.
Ocenianie przedmiotowe:
- ma pomóc nauczycielowi i uczniowi w orientowaniu się na bieżąco w postępach ucznia;
- może dotyczyć sposobu oceny prac pisemnych i ustnych, zadań dodatkowych wykonywanych przez uczniów,
- musi uwzględniać specyfikę pracy ucznia na danym przedmiocie i etapie nauczania.
 
Najważniejsze na etapie szkoły podstawowej jest ocenianie bieżące, które pozwala uczniowi na:
- szybkie i systematyczne uzyskiwanie informacji o poziomie wiadomości i umiejętności w danej dziedzinie;
- podejmowanie skutecznych działań zgodnie z otrzymaną informacją;
- szybkie poprawianie osiągnięć.
 
Ocenianie bieżące pozwala nauczycielowi  na uzyskiwanie od ucznia informacji zwrotnej dotyczącej:
- potrzeb edukacyjnych ucznia;
- możliwości ucznia;
- braków w wiadomościach i umiejętnościach ucznia;
- skuteczności stosowanych przez nauczyciela metod i sposobów pracy;
- dostosowywanie metod i sposobów pracy do potrzeb i możliwości uczniów bez jednoczesnego zaniżania lub zawyżania poprzeczki;
- szybkie reagowanie na potrzeby uczniów z trudnościami w nauce.
 
Każde ocenianie tylko wtedy będzie skuteczne i przyniesie oczekiwane efekty, jeżeli:
- jego zasady będą jasne i realne;
- znane uczniom i rodzicom;
- sformułowane prostym językiem, w sposób czytelny także dla małych uczniów, mających jeszcze mały zasób słownictwa i doświadczeń;
- respektowane przez uczniów i nauczycieli;
- zgodne z obowiązującym prawem.
 
Bibliografia: http://scholaris.pl/cms/index.php/news/show_art?id=6618&cat_id=260
 

Opracowanie: Alicja Walerian

 
 
© Wszelkie prawa zastrzezone     INTERAKTYWNA POLSKA
Webmaster: IAP